Rak prostaty zazwyczaj przez wiele lat rozwija się bez bólu i innych niepokojących objawów. Niestety, późne rozpoznanie choroby zwiększa ryzyko przerzutów i ogranicza możliwości skutecznego leczenia. Regularna kontrola urologiczna oraz badanie poziomu PSA pomagają wykryć niepokojące zmiany odpowiednio wcześnie. Sprawdź, czym jest PSA i czemu warto sprawdzać poziom tego markera po 40. roku życia.
Czym jest rak prostaty i dlaczego jest niebezpieczny?
Rak prostaty to nowotwór złośliwy gruczołu krokowego, czyli narządu znajdującego się pod pęcherzem moczowym. Najczęściej rozwija się powoli, jednak niektóre jego postacie mają agresywny przebieg. We wczesnym stadium rak prostaty zwykle nie powoduje żadnych dolegliwości. Z czasem mogą wystąpić trudności w oddawaniu moczu, częstomocz lub osłabienie strumienia moczu. Nieleczony, postępujący nowotwór może naciekać okoliczne tkanki i dawać przerzuty, szczególnie do kości oraz węzłów chłonnych. Do najgroźniejszych konsekwencji zalicza się: silne dolegliwości bólowe, złamania patologiczne, a w zaawansowanych przypadkach nawet śmierć.
Czym jest marker PSA i dlaczego warto go badać?
PSA (Prostate-Specific Antigen) to białko produkowane przez komórki gruczołu krokowego. Jego stężenie oznacza się w próbce krwi. Badanie PSA pomaga oszacować ryzyko raka prostaty, także u mężczyzn bez objawów. Podwyższony wynik nie oznacza jednak automatycznie nowotworu. Może również wynikać z łagodnego rozrostu prostaty lub stanu zapalnego. Z kolei prawidłowy poziom PSA nie wyklucza choroby.
Przykładowo: 48-letni mężczyzna wykonuje badanie PSA, mimo że nie odczuwa żadnych dolegliwości. Wynik okazuje się podwyższony. Urolog zleca jego powtórzenie i dalszą diagnostykę. Taka kontrola pozwala wykryć nowotwór zanim pojawią się objawy.
Dlaczego profilaktyka prostaty staje się istotna po 40. roku życia?
Ryzyko raka prostaty wzrasta wraz z wiekiem. Po czterdziestce warto ocenić indywidualne czynniki ryzyka i ustalić termin pierwszego badania. Europejskie Towarzystwo Urologiczne (EAU) zaleca rozpoczęcie diagnostyki PSA:
- od 40. roku życia – u nosicieli mutacji BRCA2,
- od 45. roku życia – u mężczyzn z obciążeniem rodzinnym oraz pochodzenia afrykańskiego,
- od 50. roku życia – u mężczyzn bez dodatkowych czynników ryzyka.
Wskazana częstotliwość kontroli zależy od wyniku PSA i oceny lekarza. U osób z podwyższonym ryzykiem zwykle badanie przeprowadza się co ok. 2 lata. Przy niskim ryzyku odstępy bywają znacznie dłuższe, nawet do 8 lat. Nie każdy mężczyzna musi więc wykonywać PSA corocznie.
Jak urolog diagnozuje raka prostaty?
Pierwszym krokiem jest konsultacja urologiczna. Specjalista przeprowadza i analizuje wywiad rodzinny, objawy oraz wyniki badań. Ocenia również gruczoł krokowy podczas badania per rectum, czyli palcem przez odbytnicę. W razie podejrzenia nowotworu może zlecić rezonans magnetyczny prostaty. Jeśli wyniki wskazują na istotne ryzyko raka, zleca wykonanie biopsji. Dopiero badanie histopatologiczne pobranych tkanek umożliwia potwierdzenie rozpoznania.
|
Wczesna diagnostyka zwiększa szanse na skuteczne leczenie raka prostaty. Odpowiednie wsparcie w tym obszarze otrzymasz w klinice urologii z Poznania, prowadzonej przez dr. n. med. Michała Hraba. Możesz tam skorzystać ze specjalistycznej konsultacji urologicznej i diagnostyki chorób gruczołu krokowego.